Phiên âm Pinyin và bảng chữ cái tiếng Trung

Pinyin hay nhiều người còn gọi với cụm từ bảng chữ cái tiếng trung quốc thực chất là tên gọi của việc dùng các chữ cái latinh ghi lại cách phát âm tiếng trung. Pinyin chính là phiên âm của chữ 拼音 – dịch ra tiếng Việt Nam gọi là bính âm.

Pinyin là gì bảng hữ cái tiếng trung quốc

Thực tế, những người học tiếng trung kể cả phồn thể hoặc giản thể đều có thể tập đọc vỡ lòng tiếng trung thông qua bảng chữ cái Pinyin này. Bảng bính âm ra đời hỗ trợ rất nhiều cho người học tiếng hán. Kể cả các học sinh từ cấp bậc tiểu học của đất nước Trung Hoa rộng lớn.

I. Phiên âm pinyin là gì? Bảng chữ cái tiếng Trung là gì?

Pinyin cũng góp phần làm cho việc tra từ vựng tiếng Trung trên các từ điển trở nên dễ dàng hơn. Khi mà bạn băn khoăn không biết 1 từ mới đọc như thế nào. Thì chỉ cần nhìn vào pinyin, bạn sẽ không còn cảm thấy lạ lẫm với từ đó nữa.

1. Pinyin là gì?

Thời xa xưa thì chưa bao giờ xuất hiện khái niệm phiên âm Pinyin trong đời sống của người dân Trung Hoa. Cũng không có khái niệm bảng chữ cái tiếng Trung. Vì đơn giản vì Pinyin mới xuất hiện và được phê chuẩn năm 1958, cách đây chưa quá xa xôi.

Còn chữ Trung quốc thuộc nhóm chữ tượng hình, viết loằng ngoằng làm gì có bảng chữ cái mà áp dụng theo. Họa chăng lắm người ta tổng hợp các từ có nét giống nhau lại thành bộ thủ. Nhưng 214 bộ thủ xét về quy tắc thì không thể nào chặt chẽ và chính xác như việc ghép các từ trong chữ latinh.

Vậy có bao giờ người mới học tò mò Bính âm là gì, và tại sao nó lại ngày càng quan trọng đối với người mới học tiếng trung, cả học ở trên lớp tại trung tâm hay tự học.

Phiên âm pinyin chính là việc sử dụng các chữ cái latinh để mô phỏng lại cách phát âm trong hán ngữ. Việc này giúp cho người mới sẽ dễ học hơn, dễ bắt chước hơn nhất là người nước ngoài.

Đối với người TQ thì họ vừa học được thêm cách viết chữ latinh thành thục, dễ dàng hơn cho học tiếng Anh, hay tiếng các nước khác dùng chữ latinh.

2. Bảng chữ cái bính âm

Chính vì vậy, rất nhiều người quy ước ngầm, phần bính âm trong hán ngữ chính là bảng chữ cái tiếng trung quốc. Và học thuộc hết bảng bính âm thì cũng coi như học thuộc bảng chữ cái. Đương nhiên học thuộc ở đây là phải nhớ được mặt chữ (ghép lại) cùng với biết cách phát âm tiếng Trung chính xác.

Nếu bạn chưa rõ phát âm ra sao để chuẩn tiếng Trung thì hãy đọc ngay bài này Học cách phát âm tiếng trung chuẩn từ cơ bản nhé.

Có rất nhiều người hỏi mình, 214 bộ thủ có phải là bảng chữ cái tiếng trung không? Và học viết thì học theo 214 bộ thủ là ổn có đúng không?

Theo cá nhân mình thì “Không phải”. 214 bộ thủ chỉ là các nét cơ bản được dùng nhiều trong chữ viết hán ngữ. Và được tổng hợp cô đọng lại cùng với ý nghĩa tượng hình của nó để người đọc dễ học viết, dễ hiểu. Dễ nắm bắt được nghĩa triết tự của chữ hán.

Bảng chữ cái phải là bảng tổng hợp được các ký tự ở mức cơ bản nhất tạo thành một loại ngôn ngữ. Xét về điều này, bảng phiên âm pinyin có lẽ là phù hợp hơn.

3. Bảng cái bính âm gồm bao nhiêu ký tự latinh?

Các yếu tố để cấu thành hệ thống bính âm tiếng trung bao gồm có 3 phần chính. Đó là chữ cái latinh, cụ thể được chia thành vận mẫu – các nguyên âm. Thanh mẫu – các phụ âm, và cuối cùng là các thanh điệu – tương tự như dấu trong tiếng Việt. Dấu để điều chỉnh cường độ cũng như mức độ của âm thanh.

Bảng chữ cái chữ latinh bao gồm các  chữ cái như sau: A, B, C, D, E, F, G, H, I, J, K, L, M, N, O, P, Q, R, S, T, U, V, W, X, Y, Z

.chữ latinh trong bảng chữ cái pinyin

Trong bảng chữ cái trên, vận mẫu trong tiếng trung bao gồm: a, o, e, i, u, và thêm một âm đặc biệt ü

Tiếng Trung có đặc thù riêng về phát âm, cho nên ngoài các thanh mẫu cơ bản, trong Pinyin sẽ có thêm nhiều phụ âm ghép để mô phỏng đúng nhất cách phát âm của người Trung Quốc. 23 Thanh mẫu bao gồm: b, p, m, f, d, t, n, l, g, k, h, j, q, x, z, c, s, zh, ch, sh, r, y, w

4. Bảng Pinyin hoàn chỉnh

Tổ hợp tất cả các từ ghép phụ âm với nguyên âm, nguyên âm đứng riêng cùng với việc kết hợp thêm thanh điệu. Chúng ta sẽ nhận được bảng chữ cái tiếng trung latinh hoàn chỉnh. Nếu bạn là một người mới học, mục tiêu của bạn đơn giản chỉ cần đọc thành thạo bảng chữ cái này.

Bảng chữ cái tiếng trung

Ảnh bảng chữ cái tiếng Trung Bính âm

bảng chữ cái trung quốc

bảng chữ cái trung quốc phần 2

bảng chữ cái trung quốc phần 3

Mục tiêu của người mới học là luôn mong muốn đọc tốt nhất bảng chữ cái này trước khi chuyển qua những phần khác. Bạn cũng sẽ không phải là ngoại lệ. Ngay từ bài học thứ 2, bạn sẽ được tiếp xúc với một phần trong bảng chữ cái này. Cùng cố gắng nhé.

Bảng chú âm là gì?

Chú Âm chính là cách dùng các ký tự đặc biệt để ghi chú lại các nguyên âm và phụ âm tương tự như pinyin. Tuy nhiên, các ký tự này được quy định riêng, không phải vay mượn chữ la tinh như bính âm. Có thể gọi đây là bảng chữ cái tiếng Trung hoàn chỉnh kiểu chữ tượng hình, không phụ thuộc vào một kiểu chữ tượng thanh khác.

Tuy nhiên chúng vẫn tồn tại những bất cập, vì không thực sự phổ biến.

Bảng ký hiệu chú âm

Ký hiệu các nguyên âm

Chú âm phù hiệu
Pinyin i u ü a o e ie ai ei ao ou an en n ang eng ng er r
Chú âm
phù hiệu
ㄩㄥ ㄨㄥ ㄧㄥ ㄧㄣ ㄧㄝ ㄩㄝ
Pinyin iong ong ing in ie üe

Ký hiệu các phụ âm

Chú âm phù hiệu
Pinyin b p m f d t n l g k h j q x zh ch sh r z c s
  • ㄧ trong cách viết ngang sẽ viết là “─”, còn nếu viết dọc thì sẽ viết là “│”.
  • ㄢ được phát âm là ɛn nếu đứng sau ㄧ và ㄩ.
  • ㄣ được phát âm là n nếu đứng sau ㄧ và ㄩ.
  • ㄥ được phát âm là ŋ nếu đứng sau một nguyên âm.
  • ㄦ có thể được sử dụng trong Nhi hóa.

Ký hiệu thanh điệu

Thanh Âm bình Dương bình Thượng thanh Khứ thanh Khinh thanh
Chú âm
phù hiệu
ˊ ˇ ˋ ˙

Dựa vào bàn phím chú âm chúng ta sẽ có cách gõ và ghép ký tự lần lượt như sau. Tương tự như ghép lần lượt bính âm.

bảng chữ cái chú âm tiếng trung

Hiện nay, người Đài Loan vẫn sử dụng phổ biến bảng chữ cái chú âm trong làm việc và gõ máy. Để hiểu cách gõ và chi tiết về bàn phím chú âm các bạn đọc thêm bài viết: Cách cài đặt bàn phím gõ tiếng Trung Quốc

II. Học bảng chữ cái, luyện đọc pinyin

1. Cách đọc phiên âm pinyin và bảng chữ cái tiếng trung quốc cơ bản nhất

Quy tắc của bính âm tiếng hán cũng cực kỳ đơn giản. Đó là các nguyên tắc được đưa ra để đảm bảo việc phát âm được chuẩn và dễ dàng nhất cho người đọc bắt chước, tự mở rộng việc học.

         Phụ âm ghép với nguyên âm tạo thành 1 từ.

         Nguyên âm riêng rẽ cũng có thể đại diện cho 1 từ.

         Khi phát âm sẽ là sự kết hợp giữa phụ âm – nguyên âm tạo ra cách đọc chính xác của một từ.

         Thanh điệu sẽ tạo ra sự khác biệt cho các phiên âm được viết giống nhau.

         Quy tắc biến âm sẽ khiến cho cách đọc các âm pinyin thay đổi.

2. Có phải việc đọc theo bính âm lúc nào cũng chính xác?

Không hoàn toàn như vậy. Trong trường hợp thực tế có rất nhiều từ, nhiều cụm từ. Nếu đọc y hệt theo phiên âm pinyin, sẽ tạo thành một loạt âm thanh như kiểu một cái máy.

Tiếng Trung là một loại ngôn ngữ có hệ thống biến điệu âm thanh rất mạnh. Chính vì vậy đối với nhiều người học lâu, ở mức thành thạo. Việc đọc chữ hán hoàn toàn sẽ cảm thấy dễ hơn rất nhiều so với đọc theo pinyin.

Nhưng Pinyin là để hỗ trợ người mới học. Và mặt khác giúp mọi người tra từ điển sẽ đọc đúng từ ngữ. Không sợ bị sai. 

III. Các bộ gõ phiên âm Pinyin tiếng Trung

1. Tại sao phải cần phải dùng phần mềm gõ pinyin

Như chúng ta đã biết, bàn phím máy tính hay điện thoại đều giới hạn về ký tự. Việc gõ và kết hợp nhiều ký tự loằng ngoằng để ra 1 câu tiếng Trung quả thật không đơn giản. Chính vì lẽ đó, người ta đã nghiên cứu cách gõ chữ hán dễ dàng nhất thông qua pinyin. Và các bộ gõ chữ hán ra đời.

Để viết tiếng trung trên máy tính, gõ tiếng trung trong phần mềm soạn thảo văn bản như word. Hoặc chat với bạn bè qua facebook, email… bạn cần phải cài bộ gõ tiếng trung. Một trong những cách gõ dễ dàng nhất là sử dụng bộ gõ Pinyin.

Khi gõ các ký tự Bính âm theo bảng chữ cái chữ latinh, các chữ hán tương ứng sẽ xuất hiện để người gõ lựa chọn. Từ đó người viết sẽ thuận tiện hơn rất nhiều trong việc viết chữ hán trên máy tính.

2. Các bộ gõ phiên âm pinyin thường gặp

Hiện nay, các bộ gõ pinyin xuất hiện ngày càng nhiều. Và gần như có tính năng gõ chữ hán tương tự như nhau. Tuy nhiên nổi trội nhất trong các ứng dụng gõ chữ hán phải kể đến những cái tên sau.

  • Sogou pinyin

Sogou pinyin là bộ gõ tiếng trung thông qua bảng chữ cái các chữ latinh thông dụng. Và được nhiều người dùng nhất trên máy tính. Bộ gõ Sogou có tính năng độc đáo như đoán từ nhanh nhạy, dễ dùng.

Ngoài ra, bộ gõ này còn cho phép thay các giao diện người dùng rất đẹp và bắt mắt. Điểm trừ là khi sử dụng sogou, lâu lâu sẽ có thêm các phần quảng cáo bất chợt hiển thị ra ngoài màn hình. Và thường thường tự động bật khi bạn sử dụng máy tính, gây nặng máy hoặc khó chịu.

  • Google Pinyin

Nếu bạn đang dùng điện thoại chạy hệ điều hành android thì không phải nghi ngờ gì nữa. Trong máy của bạn chắc chắn có bộ gõ google pinyin. Bộ gõ này rất thuận tiện và cũng có chức năng tiên đoán từ thông minh. Giúp người dùng tiết kiệm thời gian gõ.

Tuy nhiên điểm trừ của google bính âm là giao diện tương đối xấu. Các ký tự hơi bé, khiến cho việc gõ chữ trở nên khá khó khăn.

  • QQ pinyin

Cũng là một đứa con của hãng phần mềm khổng lồ Tencent tại Trung Quốc. Khi Tencent quyết định đầu tư lớn vào Sogou ở thời điểm năm 2013. Thì QQ Pinyin cũng đã mất đi sự mới lạ khi mà bộ gõ này sử dụng lại gần như hoàn toàn Sogou.

  • Baidu Pinyin
  • JiaJia pinyin

***

Lộ trình học phát âm từ đầu cho người mới

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Fill out this field
Fill out this field
Vui lòng nhập địa chỉ email hợp lệ.
You need to agree with the terms to proceed

Menu